یکی از روشهای سرمایهگذاری که سود بالایی برای خریداران دارد، خرید شمش طلا است. خرید طلا به صورت شمش، عیار و خلوص بالایی داشته و در هر کجای جهان قابل خرید و فروش است و ارزش زیادی دارد. در این میان افرادی وجود دارند که با استفاده از روکش طلا یا ترکیب طلا با فلزات دیگر، شمش طلای تقلبی ساخته و بر سر خریداران کلاه میگذارند.
اگر میخواهید جزو آن دسته از افرادی نباشید که سرمایه خود را هدر میدهید، باید راههای تشخیص شمش طلای اصل از تقلبی را یاد بگیرید. روشهای مختلفی از گذشته تا امروز برای این کار وجود داشته که برخی از آنها به راحتی و در منزل قابل امتحان است و بعضی روشها را باید به افراد متخصص و طلافروشان سپرد تا باعث آسیب رسیدن به شمش طلا نشود.
در این مطلب۱۶ روش مختلف تشخیص شمش طلای اصل را بررسی کردهایم و پیشنهاد میشود برای اطمینان بیشتر، چندین روش را تست کنید و به یک روش بسنده نکنید.
جدول خلاصه ۱۶ روش تشخیص شمش طلای اصل از تقلبی
| روش | ایمنی | دقت | قابل انجام در منزل |
|---|---|---|---|
| آهنربا |  |
متوسط | |
| یخ | |
متوسط | |
| بررسی رنگ | |
متوسط | |
| سرکه سفید | |
خوب | |
| آب (ساده) | |
کم | |
| گاز گرفتن |  |
متوسط | |
| صدا | |
متوسط | |
| آتش | |
خوب |  |
| سرامیک | |
خوب | |
| علائم درج شده | |
متوسط | |
| ید | |
خوب | |
| چگالی (وزن در آب) | |
عالی | |
| سنگ محک و اسید | |
عالی | |
| اسید نیتریک | |
عالی | |
| وایتکس | |
خوب | |
| اولتراسوند | |
عالی | |
شمش طلا؛ سرمایهگذاری بدون اجرت
عیار ۲۴، وزنهای متنوع از ۰.۱ گرم تا ۱ کیلو، مزایا و معایب خرید + معرفی برندهای معتبر ایرانی.
روش های مختلفی برای پاسخ به این سوال که از کجا بفهمیم شمش طلا اصل است؟ یا تقلبی وجود دارد. همانطور که در بالا اشاره کردیم می توانیم برای اطمینان بیشتر چند روش را امتحان کنیم:
۱- روش تشخیص شمش طلا اصل از تقلبی با استفاده از آهنربا
برای اطمینان از اصل بودن شمش طلا می توانید از یک آهنربای بزرگ کمک بگیرید. در این روش باید آهنربا را به شمش طلا نزدیک کنید؛ اگر بین آهنربا و شمش طلا فاصله ای ایجاد شد و به یکدیگر نچسبیدند، نشان از اصل بودن و خلوص بالای آن است.
هرچه میزان خلوص طلا بیشتر باشد، فلزات غیر طلای موجود در آن نیز کمتر بوده و نشان از اصل بودن شمش طلا دارد. این روش تشخیص شمش طلای اصل تقریباً دقیق بوده و اگر در هنگام نزدیک کردن شمش طلا و آهنربا مقاومتی ایجاد نشد و به یکدیگر چسبیدند، باید به اصل نبودن شمش طلا یا وجود مقدار زیادی ناخالصی در آن شک کرد.
مقایسه مزایا و معایب از نظر اجرت، نقدشوندگی، ریسک تقلب و پایداری قیمت + جدول تفاوتها.
۲- روش تشخیص شمش طلا اصل از تقلبی با یخ
اگر به دنبال روشی ساده و بدون دردسر برای تشخیص شمش طلا هستید، از یک تکه یخ کمک بگیرید. از آنجایی که شمش طلای ۲۴ عیار رسانش گرمایی بالایی دارد، در مواجه با یخ واکنش نشان می دهد. در این آزمایش شمش طلا را بر روی یخ قرار داده و متوجه می شوید که همانند قرار گرفتن یک جسم داغ بر روی آن، به سرعت ذوب می شود.
این روش را می توانید به راحتی در منزل امتحان کنید و برای تشخیص سرعت ذوب، یک تکه فلز غیر طلا را بر روی یخ قرار داده و در جهتی دیگر شمش طلا را بر روی یخ بگذارید؛ به این ترتیب به راحتی سرعت ذوب شدن یخ را مشاهده می کنید.
۳- روش تشخیص شمش طلای اصل از تقلبی از روی رنگ
یکی از روش های ساده برای تشخیص شمش طلا نگاه کردن به ظاهر آن است. شمش طلای اصل رنگی ثابت داشته و بعد از گذشت زمان رنگش سیاه یا کدر نمی شود. برخی از شمش های طلا روکش طلا داشته که بعد از مدتی باعث تغییر رنگ در آن شده و نشان از اصل نبودن آن دارد.
رنگ شمش طلا در تمامی قسمت ها باید یکدست بوده و هیچ گونه اخلاف رنگ و ساییدگی در آن وجود نداشته باشد. با مشاهده تمامی نواحی شمش طلا در زیر نور زیاد، اگر ناهماهنگی دیده شد باید به تقلبی بودن آن شک کرده و بررسی های بیشتری برای جلوگیری از خرید شمش طلا فیک را انجام دهید.
| ویژگی | شمش طلای اصل | شمش تقلبی |
|---|---|---|
| رنگ | ثابت، یکدست، زرد طلایی | پس از مدتی سیاه یا کدر میشود |
| یکدستی | تمام قسمتها همرنگ | دارای تن پریدگی، ساییدگی، لکه |
| واکنش به نور | درخشش یکنواخت | بازتاب ناهموار |
طلای دست دوم نخریم؟
از ریسک تقلب و خطوخش گرفته تا مشکلات بهداشتی و نداشتن فاکتور؛ قبل خرید حتما بخوانید.
۴- تشخیص با سرکه سفید
با استفاده از سرکه سفید می توانید به اصل یا تقلبی بودن شمش طلای خود پی ببرید. برای این کار باید طلای خود را کاملاً تمیز کرده تا هیچ گونه جرم یا آلودگی بر روی آن باقی نماند؛ سپس شمش را در یک ظرف قرار داده و بر روی آن سرکه سفید بریزید.
بعد از ۵ دقیقه نتیجه را بررسی کرده و به رنگ طلا دقت کنید. اگر شمش طلای شما به رنگ اصلی خود باقی مانده بود، اصل بوده و اگر تقلبی باشد، رنگ آن به سبز یا سیاه متمایل می شود. انواع بدلیجات با قرار گرفتن در سرکه تغییر رنگ داده و شمش طلای اصل به رنگ اصلی خود باقی می ماند.
| نتیجه | وضعیت |
|---|---|
| رنگ طلا بدون تغییر ماند | |
| رنگ به سبز یا سیاه متمایل شد | |
۵- تشخیص با آب (چگالی سنجی ساده)
یکی دیگر از روش ساده که به راحتی قابل امتحان کردن در منزل است، استفاده از آب است. به این صورت که شمش طلا را در آب قرار می دهید و پس از مدتی به رنگ آن دقت می کنید. شمش طلای اصل هر چقدر در آب قرار گیرد تغییر رنگ نداده و یا زنگ زدگی در آن دیده نمی شود.
در این روش باید پس از خارج کردن شمش طلا از آب تمامی قسمت های آن را به دقت بررسی کرده و از نبود ناخالصی در آن مطمئن شوید. روش دیگرغوطه ور کردن آن در ظرفی از آب است؛ اگر طلا را در آب قرار دادید و در ظرف ته نشین شد، شمش طلای شما اصل است؛ ولی اگر سرعت ته نشین شدن زیاد بود و یا بر روی ظرف قرار گرفت، نشان از تقلبی بودن آن دارد.
شمش طلا را در آب قرار دهید:
-
اصل: هیچ تغییری در رنگ و سطح ایجاد نمیشود، زنگ نمیزند
-
تقلبی: ممکن است لکه، زنگ زدگی یا کدورت ایجاد شود
روش دقیقتر چگالی سنجی در روش شماره ۱۲ توضیح داده شده است.
۶– روش تشخیص شمش طلای اصل از تقلبی با گاز گرفتن
حتماً دیده اید که برخی افراد برای تشخیص اصل بودن سکه طلا یا مدال های ورزشی طلا آن را گاز می زنند. این کار به این دلیل است که طلای عیار بالا و خالص، عنصری منعطف بوده و با گاز گرفتن، رد دندان ها بر روی آن باقی می ماند.
۷- تشخیص با صدا (ضربه زدن)
به شمش طلا ضربه بزنید (با یک جسم نرم مانند چوب):
-
شمش اصل: صدایی کوتاه، خشک و بدون پژواک (کوتاهتر از ۱ ثانیه)
-
شمش تقلبی: صدای زنگمانند، بلند و ممتد (۱ تا ۲ ثانیه یا بیشتر)
اگر در تشخیص صدا ضعیف هستید، این روش را با روش دیگر ترکیب کنید.
روشهای نیمهحرفهای (با احتیاط)
۸- تشخیص با آتش (توسط متخصص)
اگر طلا در معرض آتش قرار بگیرد، نباید رنگی سیاه یا سبز پیدا کند. این آزمایش بهتر است توسط یک فرد متخصص یا طلا فروش صورت گیرد تا آسیبی به شمش طلا وارد نشود. در این روش قسمتی از شمش طلا را با فندک سوزانده و به رنگ آن دقت می کنند. اگر رنگ طلا ثابت ماند، نشان از اصل بودن شمش طلا دارد.
-
اصل: رنگ طلا ثابت میماند (زرد طلایی)
-
تقلبی یا کمعیار: رنگ آن سیاه، سبز یا دودی میشود
۹- روش تشخیص شمش طلا با سرامیک
از راه های ساده برای تشخیص شمش طلای اصل، کشیدن آن بر روی سرامیک است. قسمتی از شمش طلا را بر روی سرامیک بکشید و به خطی که بر روی سرامیک ایجاد می شود دقت کنید. اگر خط کشیده شده طلایی رنگ بود، شمش طلای شما اصل بوده و اگر رنگی سیاه یا طوسی رنگ بر روی سرامیک ایجاد شد، فلزاتی دیگر غیر از طلا است.
در این روش مقداری از طلای شما به دلیل کشیده شدن بر روی سطح سرامیکی از بین می رود و اگر در این زمینه تخصص ندارید، بهتر است این کار را به یک طلا فروش بسپارید تا مقدار زیادی از شمش طلای شما برای این تست از بین نرود.
۱۰- دقت به علائم درج شده بر روی آن
شمش طلا در ضراب خانه بانک مرکزی ضرب شده و هر کدام از آن ها شناسنامه و شماره سریال مخصوص به خود را دارند. بر روی هر شمش طلا باید نام و علامت کارخانه سازنده آن، عیار شمش، شماره سریال و وزن آن درج شده باشد.
به این نکته توجه داشته باشید که وزن شمش طلا همیشه ثابت بوده و با استفاده از یک ترازوی دقیق می توانید به راحتی آن را با وزن درج شده بر روی شمش تطابق دهید. علاوه بر وزن شمش، ابعاد آن نیز باید استاندارد بوده و در همه جا یکسان باشد. اگر شمش طلا اندازه بزرگتر از حد معمول داشت، به تقلبی بودن آن شک کنید.
طلا بخریم یا دلار؟ مقایسه سوددهی و ریسک
بررسی مزایا و معایب هر دو گزینه، رشد ۱۱۵ درصدی طلا در برابر ۹۳ درصدی دلار در دهه اخیر + عوامل مؤثر بر قیمت.
۱۱- استقاده از ید
یکی از روش های اینکه چگونه بفهمیم شمش طلا اصل است استفاده از ید است. این روش ساده نیز به راحتی در منزل قابل تست کردن بوده و برای امتحان کردن آن باید یک ید را بر روی طلا بکشید. اگر خطی بر روی شمش طلا ایجاد شد باید به این احتمال که شمش تقلبی است فکر کنید؛ ولی اگر با پاک کردن آن قسمت، خط به وجود آمده از بین رفت و رنگ شمش طلا تغییری نکرد شمش طلای شما اصل است.
-
اصل: با پاک کردن ید، هیچ اثری باقی نمیماند و رنگ برنمیگردد.
-
تقلبی: خط قهوهای یا سیاه روی طلا میماند.
۱۲- روش تشخیص شمش طلا اصل از تقلبی با وزن و چگالی
روش دقیقترین روش خانگی است:
-
شمش را وزن کنید (وزن خشک = W)
-
ظرف آبی روی ترازو بگذارید و ترازو را صفر کنید
-
شمش را با نخ آویزان کرده و کاملاً در آب فرو ببرید (بدون تماس با دیواره و کف)
-
وزن ظاهری در آب (Ww) را بخوانید
-
چگالی = W ÷ Ww
نکته: اگر طلای چگالی محاسبه شده ۱۹.۳ ± ۰.۲ بود، طلا خالص می باشد. اگر کمتر از ۱۹ بود طلا دارای ناخالصی و حاوی فلزات دیگر می باشد.
روشهای تخصصی (فقط توسط طلافروش)
۱۳- استفاده از سنگ محک و اسید
سنگ محک ابزاری برای تشخیص شمش طلا اصل به حساب آمده که بهتر است این کار در طلا فروشی ها و توسط افراد ماهر صورت گیرد. در این روش شمش طلا را محکم بر روی یک تکه سنگ محک می کشند تا رد طلا بر روی آن باقی بماند.
خط طلایی پر رنگ نشان از اصل بودن شمش طلا داشته و برای اطمینان بیشتر می توان چند قطره اسید نیز بر روی خط طلا کشید. با ریختن اسید بر روی خط طلا، اگر خط همچنان باقی مانده بود، شمش طلا اصل و اگر خط از بین رفت، طلای شما تقلبی است.
کشیدن شمش روی سنگ محک + ریختن اسید مخصوص:
-
خط طلایی پررنگ + عدم واکنش به اسید = اصل
-
ناپدید شدن خط با اسید = تقلبی
۱۴- روش تشخیص شمش طلا اصل از تقلبی با اسید نیتریک
این روش تشخیص شمش طلا اصل بسیار دقیق بوده، ولی بهتر است توسط متخصصین این کار و طلا فروشان با تجربه انجام شود؛ زیرا ممکن است باعث آسیب رسیدن به طلا شود. در این روش شمش طلا را در ظرفی فولادی قرار داده و بر روی قسمتی از شمش طلا اسید نیتریک می ریزند.
اگر رنگ طلا سبز یا قهوه ای شد، تقلبی بوده و اگر تغییر رنگ نداد طلای اصل است. طلا فروشان مقدار کمی از طلا را تراشیده و آن را با این روش محک می زنند تا طلا توسط اسید خورده نشده و از بین نرود.
ریختن اسید نیتریک روی شمش در ظرف فولادی:
-
تغییر رنگ به سبز یا قهوهای = تقلبی
-
بدون تغییر = اصل
بیش از ۴۰ واژه کلیدی شامل انواع طلا، واحدهای وزنی، اصطلاحات طلاسازی و طلافروشی + معاملات و قیمت.
۱۵- استفاده از وایتکس
اگر مقداری وایتکس بر روی شمش طلای خود ریخته و رنگ آن سبز یا قرمز شد، نشان از اصل بودن طلا است. وایتکس در مدت زمان طولانی باعث خورده شدن طلا شده و آن را از بین می برد. این روش خانگی بسیار راحت بوده ولی به دلیل تغییر رنگ طلا و احتمال خوردگی در طلا توصیه نمی شود.
۱۶- روش تشخیص شمش طلا با دستگاه اولتراسوند
این روش حرفه ای توسط طلا فروشان و طلا سازان تست می شود که میزان خلوص شمش طلا را نمایش می دهد. اگر قادر به تشخیص شمش طلای اصل از تقلبی نبوده و مایل به امتحان کردن روش های سنتی یا خانگی نیز نیستید، به سراغ افراد ماهر رفته تا با دستگاه اولتراسوند این تست را برای شما انجام دهند.
دستگاههای حرفهای سرعت صوت را در فلز اندازه گرفته و خلوص را با دقت ۰.۱٪ نشان میدهند. بدون آسیب به شمش، بهترین روش برای سرمایهگذاری کلان است.
جمعبندی (قبل از خرید شمش طلا حتماً بخوانید)
برای تشخیص شمش طلای اصل از تقلبی، همیشه این ترتیب را دنبال کنید:
-
اول روشهای بدون آسیب: آهنربا، یخ، بررسی رنگ، سرکه، صدا، چگالی
-
دوم بررسی علائم درج شده: حتماً شماره سریال و عیار را استعلام کنید
-
سوم اگر شک دارید: به طلافروش معتبر مراجعه کنید و تست اولتراسوند یا سنگ محک بگیرید
مهمترین نکته: خرید از فروشگاه معتبر مهمترین راه تشخیص است. هیچوقت شمش طلا از افراد عادی یا فروشگاههای نامعتبر نخرید.
اگر به دنبال خرید جواهرات و شمش طلای اصیل و با کیفیت هستید، در فروشگاه ساعتچی خرید طلای خود را با اطمینان انجام دهید.
سوالات متداول درباره اصالت شمش طلا
۱- آیا شمش طلای اصل حتماً ۲۴ عیار است؟
بله، شمش طلای سرمایهگذاری معمولاً ۹۹۹ یا ۹۹۹.۹ (۲۴ عیار) است. شمشهای ۱۸ عیار یا کمتر برای سرمایهگذاری توصیه نمیشوند.
۲- تقلبیترین روشهای کلاهبرداری در شمش طلا چیست؟
- روکش طلا روی هسته تنگستن (چگالی بسیار نزدیک به طلا)
- ترکیب طلا با مس و نقره و کاهش عیار
- جعل شناسنامه و شماره سریال
۳- کدام روش برای تشخیص شمش طلای روکش شده بهترین است؟
تست چگالی (وزن در آب) و تست اولتراسوند. روش آتش هم روکش را آشکار میکند.
